66 елде әкелер бала күтімі үшін ақы төленетін демалысқа шыға алмайды

Әлем елдерінде аналарға әкелерге қарағанда әлдеқайда ұзақ ақылы демалыс беріледі. Бұл отбасындағы міндеттердің тең бөлінбеуіне әсер етіп, әйелдердің жүктемесін арттырады. БҰҰ мен Дүниежүзілік банк сарапшылары осындай қорытындыға келді.

БҰҰ-ның «Әйелдер» құрылымы мен Дүниежүзілік банк тобының аналитикалық жазбасында бала күтіміне қатысты міндеттердің тең бөлінбеуі аналарға ғана емес, балалар мен әкелерге де кері әсер ететіні айтылған.

Сарапшылардың мәліметінше, әлемнің көптеген елінде отбасылық демалыс саясаты әлі де аналарға әкелерге қарағанда әлдеқайда ұзақ ақылы демалыс беруді көздейді. Бұл отбасылардың, балалардың және экономиканың маңызды мүмкіндіктерін шектейді.

190 ел мен аумақтың деректеріне сәйкес, мемлекеттердің үштен біріне жуығында аналарға берілетін ақылы демалыс мерзімі Халықаралық еңбек ұйымының кемінде 14 апталық демалыс жөніндегі стандартына сәйкес келмейді. Ал алты елде аналарға ақылы демалыс алуға заң жүзінде кепілдік берілмеген.

Әкелерге қатысты жағдай бұдан да күрделі. 66 елде әкелерге ақылы демалыс беру міндетті түрде кепілдендірілмеген. Аналар үшін мұндай кепілдік жоқ елдер саны – алты. Әкелерге ақылы демалыс қарастырылған 124 елдің жартысында оның ұзақтығы екі аптадан аз.

Орта есеппен алғанда, аналардың ақылы демалысы әкелердікіне қарағанда сегіз есе ұзақ.

Әкелердің бала тәрбиесіне қатысуы маңызды

Соңғы зерттеулер ер адамдардың бала күтіміне белсендірек араласуға ұмтылып жүргенін көрсетеді. Алайда олардың көбі қажетті қолдаудың жоқтығына шағымданады.

Сауалнамаға қатысқан әкелердің 87%-ы бала күтіміне жеткілікті қолдау көрсетілмейтінін айтқан. Ал 83%-ы жұмыс берушілері икемді еңбек жағдайларын ұсынбайтынын мәлімдеген. Сонымен қатар әкелердің 64%-дан астамы бала күтімі бойынша мемлекеттік қызметтерді кеңейту үшін салықты арттыруды қолдауға дайын екенін білдірген.

Сарапшылардың айтуынша, бала күтімі міндеттерінің тең бөлінбеуі ата-аналар жұмысқа оралғаннан кейін де отбасылық өмірге ұзақ уақыт әсер етеді. Зерттеулер бала күтіміне арналған демалысты пайдаланған әкелер кейіннен бала тәрбиесі мен үй шаруасына көбірек араласатынын көрсетеді.

Бұл әйелдердің жүктемесін азайтуға көмектеседі. Қазіргі таңда әйелдер ақы төленбейтін күтім жұмыстарына ерлерге қарағанда орта есеппен 2,5 есе көп уақыт жұмсайды.

Әкелердің бала күтіміне қатысуы аналардың ақылы жұмыс істеуіне және табысын арттыруына да мүмкіндік береді. Зерттеулер әкелерге арналған демалыстың болуы әйелдердің табысының жоғарылауымен және жеке сектордағы жұмыспен қамтылу деңгейінің артуымен байланысты екенін көрсетеді.

Балалар да әкелердің белсенді қатысуынан пайда көреді

Әкелердің бала тәрбиесіне белсенді әрі сезімтал қатысуы балалардың танымдық қабілеттерінің, тілінің дамуына, эмоцияларын реттеуіне және мінез-құлқына оң әсер етуі мүмкін. Мұндай байланыс бірқатар аналитикалық шолуларда көрсетілген.

Сонымен қатар көптеген ата-ана бала тәрбиесімен қатар қарт туыстарына, достарына немесе қоғамдағы басқа адамдарға да көмектеседі. Шамамен әрбір төртінші ата-ана бір мезгілде балаларға да, қарт адамдарға да күтім жасайды. Көп жағдайда олар мұндай міндеттерді айтарлықтай қолдаусыз атқарады.

Осыған байланысты сарапшылар адамдардың өмір бойындағы әртүрлі қажеттіліктерін ескеретін, бала мен қарттарға күтім жасауға мүмкіндік беретін қолдау жүйелерін дамыту қажеттігін атап өтті.