2026 жылы көлік салығы қалай есептеледі және оны төлеуден кімдер босатылады

№1. Салық қалай есептеледі?

Формула қарапайым: АЕК × мөлшерлеме коэффициенті = салық сомасы.

Негізгі параметр – көліктің қозғалтқыш көлемі (текше сантиметр). Салық 2025 жыл үшін төленетін болғандықтан, сәйкесінше 2025 жылғы АЕК мөлшері (3 932 теңге) қолданылады.

№2. Жеңіл көліктің салығы қанша?

Салық көлік қозғалтқышының көлемі мен оған иелік ету мерзіміне байланысты есептеледі. Шамамен әр көлік көлеміне байланысты салық мөлшері төмендегідей сомадан басталады:

• 1 100 дейін қоса алғанда – 1 АЕК – 3 932 теңге;
• 1 100 ден 1 500 ге дейін қоса алғанда – 2 АЕК – 7 864 теңге;
• 1 500-ден 2 000-ға дейін қоса алғанда – 3 АЕК – 11 796 теңге; 
• 2 000 нан 2 500 ге дейін қоса алғанда – 6 АЕК – 23 592 теңге;
• 2 500-ден 3 000-ға дейін қоса алғанда – 9 АЕК – 35 388 теңге;
• 3 000-нан 4 000-ға дейін қоса алғанда – 15 АЕК – 58 980 теңге;
• 4 000 астам – 117 АЕК – 460 044 теңге.

Ескерту: Қозғалтқышының көлемі 1500 текше сантиметрден асатын жеңіл көліктерде әр текше сантиметр үшін 7 теңге қосылады. 

№3. Ескі көліктерге жеңілдік бар ма?

Иә. 2026 жылдан бастап күшіне енген жаңа Салық кодексі бойынша:

• 10-20 жылдық көліктерге –  0,7 коэффициенті қолданылып, салық 30%-ға азаяды;
• 20 жылдан асқан  көліктерге –  0,5 коэффициенті  қолдынылады, яғни салық 2 есе азаяды.

Мысалы, базалық салық 60 мың теңге болса, 15 жыл бұрын шыққан көлік үшін иесі – 42 мың теңге, 25 жыл бұрын шыққан көлік үшін 30 мың теңге төлейді.

№4. Көлікті жыл ортасында сатып алса немесе сатса, салық қалай есептеледі?

Салық тек көлік сіздің меншігіңізде болған айларға ғана есептеледі.

Мысалы, көлікті мамыр айында сатып алып, желтоқсанда сатсаңыз, салықты тек 7-8 ай үшін ғана төлейсіз. Ол үшін салық төлеген кезде "иелік еткен айлар" өрісіне нақты санды енгізу қажет.

№5. Салықтың нақты сомасын қайдан біліп, төлеуге болады?

Салықты бірнеше тәсіл арқылы есептеп, төлеуге болады:

• kgd.gov.kz сайтындағы "Көлік салығын есептеу" калькуляторы;
• e-Salyq Azamat мобильді қосымшасындағы калькулятор бөлімі;
• Екінші деңгейдегі банктердің қосымшалары;
• Банк кассасы немесе Қазпошта бөлімшесі.

Есептеу және төлеу үшін салық жылы, иелік еткен айлар, көлік түрі, қозғалтқыш көлемі, техпаспорттағы VIN-код керек болады.

№6. Кімдер салық төлемейді?

Салық кодексінің 563-бабы бойынша қозғалтқыш көлемі 4 000 текше сантиметрге дейінгі тек 1 жеңіл көліктің салығынан төмендегі санаттағы адамдар босатылады:

• Ұлы Отан соғысы ардагерлері мен оларға теңестірілген тұлғалар;
• Кеңес одағының батырлары мен Социалистік еңбек ерлері;
• 1, 2, 3-топтағы мүгедектер;
• "Халық қаһарманы", "Қазақстанның еңбек ері", үш дәрежелі "Еңбек даңқы" орденiнің және "Отан" орденiнің иегерлері;
• "Бары ана" немесе "Алтын алқа", "Кұміс алқа" орденінің иегерлері.

Сонымен қатар шаруа қожалық иелері қозғалтқыш көлемі 2 500 см³-ге дейінгі 1 көліктің салығынан босатылады. 

№7. Зейнеткерлер салықтан босатыла ма?

Жоқ. Зейнеткерлерге арнайы жеңілдік қарастырылмаған. Олар жалпы тәртіппен төлейді. Тек мүгедектігі бар зейнеткерлер ғана жоғарыдағы тізім бойынша жеңілдік ала алады.

№8. Жүк көлігі, автобус, қайық, ұшақ салығы қалай есептеледі?

Бұл көліктер үшін басқа өлшемдер пайдаланылады:

• Жүк автомобилі – жүк көтерімділігіне (тоннаға) қарай;
• Автобус – отыратын орын санына қарай
• Мотоцикл – қозғалтқыш көлеміне қарай
• Ұшақ, тікұшақ – тарту күші немесе ұшу салмағына қарай есептеледі.

Толығырақ Салық кодексінің 565-бабында. 

Электромобильдер мен тіркемелерге көлік салығы емес, мүлік салығы салынады.

№9. Көлік салығын төлемесе, не болады?

Көлік салығы уақытылы төленбесе:

1. Берешек пайда болады. Егер ол 3 932 теңгеден (1 АЕК-тен) асса, іс сот орындаушысына беріледі;
2. Борышкерге хабарлама жіберіледі, сол сәттен бастап өсімпұл есептеле бастайды;
3. Хабарламадан кейін де төленбесе, банк шоттарынан немесе мүліктен өндіріп алу шарасы қолданылуы мүмкін. 
4. Тікелей айыппұл заңнамада қарастырылмаған, бірақ сот орындаушыларының қызметі үшін қосымша комиссия есептеледі.

№10. Көліктің бұрынғы иесінің берешегін жаңа иесі төлей ме?

Жоқ. Салық тіркеу кезеңіне байланысты есептеледі. Яғни әр адам көлікке өзі иелік еткен кезге ғана жауапты.