Бүгінде сатып алушы тек пәтердің ауданына, орналасуына немесе жоспарлауына ғана қарамайды. Ол көшіп келгеннен кейінгі күнделікті өмір сапасын да бағалайды: үйдің жанында қандай сервистер бар, баласы қайда дамиды, жұмыс істеуге, демалуға, спортпен айналысуға немесе көршілермен араласуға қолайлы орындар бар ма?
Бұл сауалға девелопмент және жылжымайтын мүлік саласындағы инновациялық жобаларды басқару бойынша сарапшы Арайлым Ескендир жауап берді.
Оның айтуынша, коммерциялық және әлеуметтік инфрақұрылым тұрғын үй жобасының қосымша элементі емес, оның нақты құнын қалыптастыратын маңызды бөлікке айналды.
Шаршы метрден өмір сапасына дейін
Бұрын тұрғын үйдің басты құндылығы пәтердің өзімен өлшенетін. Ал қазіргі қалада адамның жайлы өмірі тек үйдің қабырғасымен шектелмейді. Тұрғын үшін аула, бірінші қабаттағы сервистер, дүкендер, кофехана, балалар алаңы, спорт аймағы, қоғамдық кеңістіктер мен демалыс орындары да маңызды. Жақсы тұрғын үй кешені "адам қайда тұрады?" деген сұраққа ғана емес, "ол қалай өмір сүреді?" деген сұраққа жауап беруі керек.
Егер үйдің жанында қажетті қызметтер болса, тұрғын уақытын үнемдейді. Егер балаларға арналған қауіпсіз әрі пайдалы кеңістіктер болса, отбасы өзін жайлы сезінеді. Егер кофехана, коворкинг, спорт залы немесе көршілік орталық болса, адамдар өз ауданында көбірек уақыт өткізіп, сол жермен байланыс қалыптастырады.
Осылайша жылжымайтын мүлік жай ғана сатып алынатын объект емес, күнделікті өмірге арналған толыққанды ортаға айналады.
Коммерциялық инфрақұрылым: ыңғайлылық және нарықтық құндылық
Коммерциялық инфрақұрылым тұрғындардың күнделікті қажеттіліктерін жабады. Оған дүкендер, кофеханалар, дәріханалар, тұрмыстық қызметтер, фитнес, медициналық кабинеттер, білім беру және басқа да сервистер кіреді.
Девелопер үшін бұл тек жалға берілетін орындар жиынтығы емес. Дұрыс таңдалған коммерциялық инфрақұрылым бүкіл жобаның тартымдылығын арттырады. Тұрғын үй кешенінде нақты қажет сервистер болса, сатып алушы оны ойластырылған, ыңғайлы және заманауи жоба ретінде қабылдайды.
Бірақ мұнда ең маңыздысы – орындардың саны емес, олардың тұрғындардың нақты сұранысына сәйкес болуы. Егер коммерциялық кеңістіктер аудиторияны зерттемей, кездейсоқ жоспарланса, олар толық жұмыс істемеуі мүмкін. Сондықтан девелопер болашақ тұрғындардың өмір салтын, локацияны, сұранысты және адамдардың күнделікті қозғалысын алдын ала түсінуі қажет.
Әлеуметтік инфрақұрылым: сенім, байланыс және қауымдастық
Әлеуметтік инфрақұрылым – бұл тек қызмет емес, адамдардың бір-бірімен байланыс орнатуына мүмкіндік беретін орта. Оған көршілік орталықтар, балалар кеңістіктері, кітапхана, шеберлік сабақтары өтетін орындар, коворкинг, қоғамдық бөлмелер, спорт және мәдени кеңістіктер жатады.
Әсіресе жаңа тұрғын аудандарда мұндай инфрақұрылымның маңызы зор. Себебі жаңа көшіп келген адамдар көбіне бір-бірін танымайды, ауданмен эмоционалды байланыс әлі қалыптаспаған болады. Ал ортақ кеңістіктер тұрғындарды жақындастырады: балалар сабақтарға қатысады, ата-аналар танысады, көршілер іс-шараларда кездеседі, тұрғын үй кешені жай ғана мекенжай емес, қауымдастық ретінде қабылдана бастайды.
Бұл девелопер үшін де маңызды. Өз ортасына үйренген, оны "өз жерім" деп сезінетін тұрғындар жобаға сеніммен қарайды, ортақ кеңістіктерді ұқыпты пайдаланады және брендке деген лоялдылығы артады.
Инфрақұрылым – девелоперлік өнімнің бір бөлігі
Қазіргі нарықтағы басты өзгеріс – инфрақұрылымның қосымша артықшылық емес, тұрғын үй өнімінің негізгі бөлігіне айналуы. Девелопер енді тек үй емес, өмір салтын ұсынады.
Сондықтан жобаның басында-ақ қандай функциялар қажет, олар қалай жұмыс істейді, кім басқарады, тұрғындардың қажеттілігі өзгерсе қалай бейімделеді деген сұрақтарға жауап болуы керек.
Әдемі кеңістік өздігінен табысты болмайды. Оның нақты мақсаты, басқару моделі, командасы, қызмет көрсету жүйесі, кестесі, маркетингі және тұрғындармен кері байланысы болуы қажет. Әйтпесе ең әдемі жасалған орынның өзі бос қалуы мүмкін.
Керісінше, дұрыс ойластырылған инфрақұрылым жобаның күшті бәсекелік артықшылығына айналады.
Инфрақұрылым жобаның құнына қалай әсер етеді?
Коммерциялық және әлеуметтік инфрақұрылым тұрғын үй жобасының құнын бірнеше бағытта арттырады.
- Біріншіден, ол тұрғындардың күнделікті өмірін жеңілдетеді. Адамдар қажетті қызметтерді үйдің жанынан алып, уақытын үнемдейді.
- Екіншіден, ол жобаның сатып алушылар алдындағы тартымдылығын күшейтеді. Инфрақұрылымы дамыған тұрғын үй кешені сапалы әрі заманауи жоба ретінде көрінеді.
- Үшіншіден, ол девелопердің беделіне әсер етеді. Егер тұрғын көшіп келгеннен кейін уәде етілген орта шынымен жұмыс істеп тұрса, брендке деген сенім артады.
Төртіншіден, ол жобаның ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігін күшейтеді. Көптеген үйлер жоспарлауымен немесе қасбетімен ұқсас болуы мүмкін, бірақ сапалы орта әрқашан ерекше құндылық береді.
Project manager рөлі
Инфрақұрылымды құру – көп саланы біріктіретін процесс. Мұнда сәулетшілер, дизайнерлер, құрылысшылар, мердігерлер, жалға алушылар, маркетологтар, қаржыгерлер, басқарушы компаниялар және сервистік командалар бірге жұмыс істейді.
Project manager-дің міндеті – осы бағыттардың барлығын бір жүйеге біріктіру. Ол тек құрылыс бөлігін бақылап қана қоймай, объект ашылғаннан кейін қалай жұмыс істейтінін де алдын ала ойлауы керек: кім пайдаланады, адамдар ағыны қалай жүреді, қандай функциялар сұранысқа ие болады, сапа қалай сақталады және тұрғындардан кері байланыс қалай жиналады.
Қазіргі девелопментте project manager – мерзім мен бюджетті ғана бақылайтын маман емес. Ол идеяны нақты жұмыс істейтін қалалық өнімге айналдыратын негізгі тұлғалардың бірі.
Болашақ қандай болады?
Коммерциялық және әлеуметтік инфрақұрылымның рөлі алдағы уақытта одан әрі күшейеді. Сатып алушылар талапшыл болып келеді, қалалар тығыздалып жатыр, ал тұрғын үй жобалары арасындағы бәсеке артып келеді.
Болашақта тек шаршы метр ұсынатын жобалар емес, өмір сүруге ыңғайлы, түсінікті және жанды орта қалыптастыратын жобалар ұтады. Бұл жергілікті сервистердің, көршілік орталықтардың, балалар және білім беру инфрақұрылымының, wellness бағыттарының, коворкингтердің және мәдени кеңістіктердің дамуын білдіреді.
Тұрғын үй кешені болашақта жай ғана тұратын орын емес. Ол адам өмір сүретін, жұмыс істейтін, демалатын, дамитын және өзін ортаға тиесілі сезінетін экожүйе болуы керек.
Қорытынды
Коммерциялық және әлеуметтік инфрақұрылым қазіргі девелопментте тұрғын үй жобасының құнын арттыратын негізгі факторлардың біріне айналды. Ол тұрғындардың жайлылығына, девелопер брендіне, жобаның бәсекеге қабілеттілігіне және қалалық ортаның сапасына тікелей әсер етеді.
Қазіргі девелопмент "объект салу" түсінігінен "өмір сүруге қолайлы орта құру" түсінігіне өтіп жатыр. Нарықтағы жаңа құндылық дәл осы жерде қалыптасады: ол тек шаршы метрмен емес, өмір сапасымен өлшенеді.
