Қазақ халқының тарихы мен мәдениетінің алтын бесігі саналатын киелі Түркістан өңірі бүгінде мүлдем жаңа сипатта түрленіп келеді. Бұл өзгерістің басты қозғаушы күші – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей тапсырмасымен қолға алынған "Таза Қазақстан" экологиялық тұжырымдамасы. Қазіргі таңда Түркістан облысында бұл бағыттағы жұмыстар бір сәтке де тоқтамай, жүйелі түрде алға басып келеді.
Өңірде атқарылып жатқан бұл ауқымды тірліктің түпкі мақсаты жалғыз ғана тазалық емес. Мұнда халық арасында қоршаған ортаға деген жаңа экологиялық мәдениетті қалыптастыру, қала мен ауылдарды жасыл желекке бөлеу, табиғат тазалығын көздің қарашығындай сақтау және ең бастысы – тұрғындардың күнделікті өмір сүру сапасын барынша жақсарту көзделген. Осы мақсатта өңірде бұрын-соңды болмаған ірі жобалар бірінен соң бірі іске асып жатыр.
Жасыл белдеу және тұқымбақтар қуаты: 2 миллионнан астам ағаш қалай егіледі?
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бұған дейін республика аумағында 15 миллион ағаш отырғызу туралы үлкен тапсырма берген болатын. Міне, осы мемлекеттік жоспарды орындау ісінде Түркістан облысы алдыңғы қатардан көрініп келеді. Ресми жоспарға сүйенсек, биыл облыс аумағында жергілікті деңгейде 1 миллионнан астам ағаш егу көзделген еді. Екпінді жұмыс ерте көктемнен басталды. Тек осы көктемгі маусымның өзінде-ақ өңір топырағына 332 мыңнан астам жас көшет отырғызылып үлгерді.
"Бұл орайда ең маңызды мәселе – егілетін тал-дарақтардың сапасы мен олардың осы өңірдің ыстық климатына төзімділігі. Түркістандық мамандар бұл мәселенің тиімді шешімін тапқан. Қазіргі таңда облыста егіліп жатқан барлық көшеттер сырттан тасымалданбайды, олардың бәрі өңірдегі 14 жергілікті тұқымбақта арнайы өсіріліп жатыр. Туған топырағында өскендіктен, бұл жас ағаштардың жерсініп, тамыр жайып кету мүмкіндігі өте жоғары, – деді Түркістан облысы әкімі Нұралхан Көшеров.
Алайда бұл жұмыстар тек мемлекеттің күшімен ғана шектеліп қалған жоқ. Туған өлкенің табиғатына жанашырлық танытқан инвесторлар да бұл іске белсене араласты. Бизнес өкілдері мен демеушілердің қолдауымен биыл облыста қосымша тағы 1 миллионнан астам ағаш отырғызылады. Осылайша, мемлекеттік жоспар мен жеке сектордың күш біріктіруінің арқасында Түркістан өңірінде биыл егілетін ағаш саны 2 миллионнан асып жығылады. Бұл – алдын ала белгіленген меже екі есеге жуық артығымен орындалады деген сөз.
Халықтық қозғалыс: 355 мың тұрғын атсалысқан эко-акциялар
"Таза Қазақстан" бағдарламасы тек мекеме қызметкерлерінің ғана емес, бүкіл халықтың ортақ ісіне айналды. Мұны нақты сандар мен деректер де дәлелдей түседі. Жыл басынан бері облыс көлемінде 3 мыңнан астам түрлі экологиялық іс-шара ұйымдастырылып, өткізілді. Осы ауқымды жұмыстардың ішінде халықтың басын біріктірген 15 үлкен жалпыхалықтық сенбілік пен су көздерін тазартуға арналған "Мөлдір бұлақ" экологиялық акциясы ерекше маңызға ие болды.
"Бұл игі шараларға мектеп оқушыларынан бастап, ардагерлерге дейін, кәсіпкерлер мен ерікті жастар жаппай үн қосты. Бағдарлама басталғалы бері аталған экологиялық шараларға 355 мыңнан астам облыс тұрғыны өз еркімен қатысып, туған ауылы мен қаласының тазалығына қолұшын созды. Тұрғындардың бұл еңбегіне үлкен техникалық қолдау көрсетілді: тазалық жұмыстарына 1222 арнайы техника жұмылдырылды. Осындай бірлескен жұмыстың нәтижесінде елді мекендерден, көшелер мен демалыс орындарынан 379 тонна қоқыс жиналып, арнайы орындарға шығарылды", – деді Түркістан облысы әкімі Нұралхан Көшеров.
Оқи отырыңыз: Тазалық пен тәртіп: Қарқара жайлауында "Таза Қазақстан" акциясы ұйымдастырылды
Әрине, мұндай орасан зор аумақты тұрақты түрде таза ұстау үшін заманауи техниканың рөлі орасан зор. Осыны ескерген облыс әкімі Нұралхан Көшеров арнайы тапсырма беріп, соңғы екі жылдың ішінде елді мекендердің санитарлық және тазалық жағдайын жақсарту мақсатында 474 арнайы коммуналдық техника сатып алынды. Бұл жаңа машиналар қазіргі таңда ауыл-аймақтардағы күнделікті тазалық жұмыстарын сапалы жүргізуге үлкен септігін тигізіп отыр.
Саябақтар мен аллеялар: Заманауи демалыс орындары
"Таза Қазақстан" бағдарламасының тағы бір ірі жемісі – өңірдегі жаңа саябақтар мен демалыс аймақтарының көбеюі. Өткен жылдың өзінде ғана облыс бойынша жалпы аумағы 200 гектарды құрайтын 11 үлкен саябақ, 8 гүлзар және 4 аллея соғылып, халықтың игілігіне берілген болатын. Бұл нысандардың әрқайсысы өзіндік сәулеттік ерекшелігімен көз тартады. Олардың қатарында бүкіл Орта Азия өңірінде теңдесі жоқ бірегей Ескек есу каналы, тұрғындар жиі серуендейтін "Парасат" саябағы, табиғат таңғажайыптары жиналған Ботаникалық бақ және аумағы 32 гектарды алып жатқан, ішінде үлкен жасанды көлі бар зәулім саябақ бар. бұл орындар бүгінде тұрғындар мен туристердің ең сүйікті мекеніне айналды.
Бұл бағыттағы құрылыс пен абаттандыру жұмыстары биыл да өз қарқынын жоғалтқан жоқ. Биыл өңірде тағы 7 жаңа саябақ пен 8 аллеяны ашып, пайдалануға беру жоспарланып отыр. Қазіргі таңның өзінде осы жоспардың аясында "Этно-туристік кешені" мен тарихи мәні бар "Билер" аллеясы ел игілігіне ресми түрде тапсырылды. Ал алдағы уақытта, дәлірек айтқанда жыл соңына дейін, зәулім "Астана" саябағы мен халық асыға күтіп отырған ауқымды Аквапарк кешенінің құрылысы толық аяқталады.
Сонымен қатар биылғы жоспарда өңірдің жас буыны мен спорт сүйер қауымы да ұмытылған жоқ. Жыл соңына дейін облыс көлемінде 61 балалар ойын алаңы, 35 заманауи воркаут (workout) алаңы және 49 жаңа спорт алаңшасы салынып, пайдалануға беріледі. Бұл нысандар ауыл балаларының спортпен шұғылдануына үлкен мүмкіндік туғызбақ. Бұған қоса, президенттің тікелей тапсырмасына сәйкес бой көтерген, жалпы аумағы 50 гектарды құрайтын зәулім "Экопарк Түркістан" жобасы да толықтай аяқталып, халық игілігіне берілді.
Оқи отырыңыз: Қазақстанның мал шаруашылығын дамытуға арналған үш сценарий ұсынылды
Шаһардың жаңа келбеті: Түркістан қаласын абаттандыру
Облыс орталығы – Түркістан қаласын тікелей көркейту және жасыл қалаға айналдыру жұмыстары да өте жоғары деңгейде жүріп жатыр. Қаланың климатын жұмсартып, ауасын тазарту мақсатында шаһар аумағындағы 24 мың гектар жер толықтай көгалдандырылды. Бұл үлкен алқапқа қысқа уақыт ішінде 20 мың түп ағаш пен 24 мың жасыл бұта отырғызылып, қала көшелеріне ерекше көрік берді.
Мұнымен қоса, қала тұрғындары мен қонақтарына барынша жайлы әрі қауіпсіз орта сыйлау үшін шаһарды жарықтандыру жүйесі де назардан тыс қалмады. Қаланың түнгі жарық шамдары кезең-кезеңімен жаңартылып, заманауи талаптарға сай қайта құрылуда.
Қорыта айтқанда, Түркістан облысындағы "Таза Қазақстан" бағдарламасы аясында атқарылып жатқан осы жұмыстардың барлығы – өңірдің болашақта экологиялық тұрғыдан таза, жасыл әрі өмір сүруге барынша қолайлы мекенге айналатынының айқын кепілі. Атқарылған істердің ауқымы орасан зор, ал алдағы жоспарлар бұдан да ауқымды.