Маусымда жолаушылар мен жүк әуе тасымалдарына сұраныс баяулады – IATA

Халықаралық әуе көлігі қауымдастығы (IATA) 2025 жылғы маусым айына арналған әлемдік әуе нарығы бойынша деректерді жариялады. Көрсеткіштерге сәйкес, жолаушылар мен жүк тасымалына сұраныс өсуін жалғастырғанымен, қарқыны баяулаған.

Жолаушылар тасымалы

• 2025 жылдың маусымында жолаушылар тасымалына жалпы сұраныс (жолаушы-километрмен өлшенеді) өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,6%-ға артты.
• Жолаушыларды тасымалдау қуаты 3,4%-ға өсіп, жүктеме коэффициенті 84,5% болды (2024 жылғы маусыммен салыстырғанда -0,6 п.п.).
• Халықаралық бағыттар бойынша сұраныс 3,2%-ға, ал ішкі бағыттар бойынша 1,6%-ға өсті. Алайда, барлық аймақтарда жүктеме коэффициенті төмендеген.

IATA бас директоры Уилли Уолш маусым айындағы баяу өсімді Таяу Шығыстағы әскери қақтығыстармен байланыстырды. Оның айтуынша, жүктеме коэффициенті рекордтық деңгейден төмендегенімен, 84,5% – бұл өте жоғары көрсеткіш.

Өңірлік шолу

• Халықаралық тасымалдарда сұраныс, әсіресе Таяу Шығыс аймағында айрықша төмендеді, мұнда халықаралық рейстердің көлемі 0,4%-ға қысқарды. Бұл әсіресе Солтүстік Америкаға (-7,0%) және Еуропаға (-4,4%) бағыттардағы рейстерге әсер етті.
• Африкада жүктеме коэффициентінің төмендеуі Еуропа мен Таяу Шығыстан келген бәсекелестікпен байланысты болуы мүмкін.

Оқи отырыңыз: Қазақстанда әуе билетінің орташа құны 5 күндік жалақыдан аспайды – IATA Еуропа бойынша вице-президенті

Ішкі нарықтар

• Ішкі жолаушылар тасымалы 1,6%-ға артты. Жүктеме коэффициенті 84,7% болып, 0,4 п.п.-ке төмендеді.
• Бразилия ішкі нарықта оң көрсеткіштер көрсетсе, АҚШ-та соңғы төрт айда алғаш рет өсім өте баяу болды.

Жүк тасымалы

• 2025 жылғы маусымда жүкке жалпы сұраныс (тонна-километрмен өлшенеді) 0,8%-ға, ал халықаралық жүк тасымалы 1,6%-ға өсті.
• Жүк тасымалдау қуаты 1,7%-ға, халықаралық бағыттарда 2,8%-ға артты.

Уилли Уолштың айтуынша, саудадағы тұрақсыздық Солтүстік Америкадағы жүк тасымалының 8,3%-ға қысқаруына әсер етті. Еуропада өсім небәрі 0,8% болды, ал Азия-Тынық мұхиты аймағында 9% өсім байқалды. Таяу Шығыстағы әскери ахуал жүк тасымалының 3,2%-ға төмендеуіне әкелді.

Қосымша факторлар:

• Дүниежүзілік өнеркәсіптік өндіріс мамырда 3,2%-ға, ал жаһандық тауар айналымы 3,5%-ға артты.
• Авиаотын бағасы маусымда жылдық есеппен 12%-ға төмендеді (бір ай ішінде 8,6%-ға өскеніне қарамастан).
• Маусымда жаһандық өндіріс қалпына келіп, PMI индексі 51,2 деңгейіне жетті.