Қазақ халқы той-томалақ, өлім-жітім болсын келген қонағына сыйлы асы – етті кәделеп ұсынған. Тартылған табақтың орны ауысып кетсе немесе кәде дұрыс салынбаса, қонаққа жоғары дәрежеде сый-құрмет көрсетілмеді деп саналған.
Көпшілік табақ тартудың жөнін білмейді
Ауыл-аймақтарда табақ тартудың жөн-жосығын білетін адам ғана малдың жілігін кәделеп салған.
Қызылорда облысының Арал ауданындағы Қарақұм ауылына келген қонақты 30 жылдан астам уақыт бойы Әбди Жолмырзасыз атқаратындар некен саяқ. Табақ тартудың шебері ретінде үйіне шақырып, табаққа етті мүшелеп салу кәдесін жасауды оған сеніп тапсырады. Айтуынша, малдың жілігін орнымен тартпаса, қонағына деген сый-құрметті дұрыс көрсетпегенмен тең.
Оқи отырыңыз: Қазақтың қандай салт-дәстүрлері сақталмай қалған?
– Біздің ауылда 500-дей отбасы бар. Солардың көбінің отбасында құда күту, той-томалақ немесе қара жамылғанда сойылатын малдың етін жіліктеп, қазанға салып, табаққа тартатын мен. Бұны өзіме көрсеткен үлкен сенім, құрмет деп бағалаймын. Әрі туған-туысыңа шамаң келгенше көмек көрсету болып саналады. Қазір жасым алпыстан асса да табақ тарту дәстүріне араласам. Бірақ артымнан ерген икемі бар інілеріме салғызатын кездерім де болады.
Алайда екінің бірі бұл рәсімді біле бермейді. Мен жастайымнан анамның қазанға етті қалай салатынын қарап, үйрендім. 25 жасымнан ауыл адамдары маған сеніп тапсыратын болды.
Оқи отырыңыз: Жерлеу рәсімінің жоралғылары қандай? Қазада шашылу қазақы салт па, діни дәстүр ме?
