Қазақстан мен Үндістан қорғаныс өнеркәсібіндегі ынтымақтастықты кеңейтеді

Қазақстан мен Үндістан қорғаныс саласындағы көпжылдық ынтымақтастықты бірлескен өндіріс, технология трансфері және өнеркәсіптік кооперация негізінде дамытуды көздеп отыр. Үндістанның Қазақстандағы елшілігі ұйымдастырған қорғаныс өнеркәсібі жөніндегі семинарда екі ел компанияларының бірлескен жобаларды іске асыру мүмкіндіктері талқыланды.

Іс-шараға Үндістанның 14 қорғаныс компаниясынан 20 өкіл және Қазақстан тарапынан 40 адам қатысты. Олардың қатарында Қорғаныс министрлігінің, «Қазақстан инжиниринг» ұлттық компаниялар тобының және жеке сектордың өкілдері болды. Тараптар әскери техника жеткізу, бірлескен кәсіпорындар құру, технологияларды беру және өндірістік байланыстарды дамыту мәселелерін қарастырды.

Екі елдің ынтымақтастығына құқықтық негіз де бар. 2015 жылғы шілдеде қол қойылып, 2016 жылғы қаңтарда күшіне енген қорғаныс және әскери-техникалық ынтымақтастық туралы келісім қару-жарақ пен әскери техниканы жеткізу, жөндеу, жаңғырту және өндіруді қамтиды. Сондай-ақ құжат бірлескен кәсіпорындар мен әскери-техникалық бағдарламаларды іске асыруға мүмкіндік береді.

Үндістанның қорғаныс өнеркәсібі зымырандар, радарлар, электрондық жүйелер, авиация, әскери-теңіз техникасы, ұшқышсыз аппараттар, байланыс жабдықтары және жасанды интеллект салаларын қамтиды. Қазақстан үшін осы бағыттарда бірлескен өндіріс жолға қою, технологиялық тәжірибе жинақтау және отандық қорғаныс өнеркәсібін дамыту мүмкіндігі бар.

Алғашқы кезеңде қосалқы бөлшектер, электрондық жүйелер, байланыс жабдықтары мен әскери техника компоненттерін өндіру перспективалы бағыттардың бірі болуы мүмкін. Сонымен қатар техниканы жөндеу және техникалық қызмет көрсету орталықтарын ашу да қарастырылуы ықтимал. Бұл Қазақстанның шетелдік сервистік орталықтарға тәуелділігін азайтып, әскери техниканың жарамдылығын арттыруға мүмкіндік береді.

Болашақтағы ынтымақтастықтың тағы бір бағыты – ұшқышсыз ұшу аппараттары мен оларға қарсы жүйелер. Үндістанның дрондар, қорғалған байланыс, радарлар және жасанды интеллект саласындағы тәжірибесі Қазақстанның қорғаныс өндірісін дамыту жоспарларымен ұштасуы 

28 қыркүйек пен 11 қазан аралығында өткен KAZIND-2026 бірлескен әскери оқу-жаттығуы кезінде тараптар терроризмге қарсы операциялармен қатар ұшқышсыз аппараттарды қолдану және оларға қарсы әрекет ету бойынша дайындықтан өтті. Бұл тәжірибе болашақта бірлескен жобаларға қажетті техникалық талаптарды анықтауға негіз бола алады.

Сондай-ақ тараптар бақылау дрондарын, шекараны бақылау жүйелерін, қорғалған байланыс жабдықтарын және бағдарламалық басқару шешімдерін бірлесіп әзірлеу мүмкіндіктерін қарастыра алады. Алайда әзірге бұл бағыттар нақты келісілген сатып алу жобалары емес, ықтимал ынтымақтастық салалары саналады.

Үндістан компаниялары үшін Қазақстанмен әріптестік Орталық Азия нарығына шығуға мүмкіндік берсе, қазақстандық кәсіпорындар инженерлік тәжірибе мен жаңа технологияларға қол жеткізе алады. Болашақта бірлескен өндіріс жолға қойылған жағдайда, тиісті экспорттық талаптарды сақтай отырып, өнімдерді өңірдің басқа елдеріне де жеткізуге болады.

Екі ел қорғаныс саласындағы байланыстарды бұған дейін де дамытып келген. Қорғаныс және әскери-техникалық ынтымақтастық жөніндегі бірлескен жұмыс тобының жетінші отырысы 2025 жылғы сәуірде Астанада өткен.

Үндістан үшін мұндай әріптестік қорғаныс өнімдерінің экспортын кеңейтіп, өндіріс пен ғылыми зерттеулерге инвестиция тартуға жағдай жасайды. Ал Қазақстан жеткізушілер базасын әртараптандырып, отандық өндірісті дамытуға, мамандар даярлауға және әскери техникаға техникалық қызмет көрсетуді жергіліктендіруге мүмкіндік алады.

Ендігі міндет – семинарда талқыланған бастамаларды нақты коммерциялық жобаларға айналдыру. Ол үшін басым бағыттарды анықтап, компаниялар арасындағы тікелей байланысты жолға қою және инвестициялық жобалардың экономикалық тиімділігін бағалау қажет. Осылайша, Үндістан мен Қазақстанның қорғаныс саласындағы әріптестігі әскери техника сатып алумен шектелмей, бірлескен өндіріс, технология алмасу және мамандар даярлау бағыттарын қамтуы мүмкін. Ынтымақтастықтың нәтижесі нақты өндірістік жобалардың жүзеге асуына байланысты болмақ.